چگونه به کلاچ چرخ خود رسیدگی کنیم

تصور کنید که ماهی به قلاب افتاده و شما مشغول مبارزه‌‌ای جدی با یک هیولا هستید. قِرررررچ! نخ پاره شد! دِرَگ یا کلاچ چرخ (لگام) گیر کرده! رسیدگی به کلاچ چرخ اسپینینگ یکی از ساده‌‌ترین کارهاست ولی خیلی از ماهیگیران از آن غافل می‌‌شوند. باز کردن کلاچ، حتی برای تازه‌‌کارها نیز آسان است ولی چند نکته وجود دارد تا این کار به درستی انجام شود.

اول از همه باید از نوع کلاچ چرخ خود آگاه شوید. دو نوع کلاچ متداول امروزی، نمد روغنی (oiled-felt) و الیاف کربنی (carbon fiber) است. صرف نظر از نوع کلاچ، نحوه باز کردن آن یکسان است. صبر کنید! اسپره WD-40 دمِ دست شماست؟ اگر بله، لطفا از آن به عنوان حلّال استفاده نکنید چون پس از خشک شدن، روی قطعات پس‌‌ماند خواهد داشت. پیچ تنظیم کلاچ را در خلاف ساعت‌‌گرد آن‌‌قدر بچرخانید تا باز شود. باز هم صبر کنید! کلاچ شما ضدآب است؟ برخی چرخ‌‌ها دارای یک درزگیر لاستیکی جهت آب‌‌بندی هستند و از یک لایه ضخیم گریس برای حفاظت از واشرهای کلاچ استفاده می‌‌کنند. اگر همه چیز در این نقطه خوب به نظر می‌‌رسد (بدون نفوذ آب و ذرات) و کلاچ شما هنگام مبارزه با ماهی به نرمی عمل می‌‌کند، دیگر نیازی به باز کردن کلاچ ندارید. ولی اگر کلاچ روان کار نمی‌‌کند، یک پیچ‌‌گوشتی کوچک بردارید و گیره فنری نگه‌‌دارنده واشرها را آزاد کنید. این گیره معمولا به شکل شش‌‌ضلعی می‌‌باشد. با احتیاط قرقره (اسپول) را وارونه کنید تا واشرها در کف دست شما بیفتند. قطعات را به ترتیب بچینید تا هنگام دوباره قرار دادن آن‌‌ها درون قرقره دچار اشتباه نشوید. اکنون شما مجموعه کلاچ را باز کرده‌‌اید، در ادامه توضیحاتی در خصوص رسیدگی کردن به انواع مختلف کلاچ ارائه می‌‌شود.

نمد روغنی

شایع‌‌ترین مشکل با یک کلاچ نمدی زمانی است که ماهیگیر همیشه کلاچ را در وضعیت سفت قرار می‌‌دهد. این حالت نمد را از شکل طبیعی خودش خارج می‌‌کند. بنابراین اولین قدم برای رسیدگی به یک کلاچ نمدی این است که همیشه پس از استفاده از چرخ، کلاچ را کمی شل کنید. اگر متوجه شدید که واشرهای نمدی له یا پاره شده‌‌اند، آن‌‌ها را تعویض نمایید.

واشرهای نمدی؛ واشر سمت چپی کاملا از بین رفته!

اگر نمد همچنان قابل استفاده است، یک قلم‌‌موی نرم برای تمیز کردن به کار بگیرید و از محلول‌‌های تمیزکننده چرخ (مانند Reelx) برای پاک کردن هر نوع آلودگی استفاده کنید؛ اسپره WD-40 گزینه مناسبی نیست! به آرامی و با انگشتان خود محلول را روی نمدها بمالید. پس از آن یک دستمال پارچه‌‌ای نرم و خشک بردارید تا محلول را جذب کند. این کار را برای تک تک واشرهای نمدی انجام دهید. واشرهای فلزی به سادگی تمیز می‌‌شوند، با یک پارچه تمیز آن‌‌ها را پاک کنید. اگر زنگ زده‌‌اند، با یک سنباده نرم آن را برطرف کنید. پس از خشک شدن نمد‌‌ها، چند قطره روغن چرخ روی آن‌‌ها بچکانید. هیچ وقت زیاده‌‌روی نکنید یا گریس نزنید! نمدها فقط با روغن روان می‌‌شوند. {مترجم: این کار به منظور جلوگیری از داغ شدن و سوختن آن‌‌ها هنگام مبارزه سنگین است.}

الیاف کربنی

هر واشر کربنی را برای یافتن فرسودگی به دقت بررسی کنید. لبه بیرونی باید صاف و ضخامت واشر یک‌‌نواخت باشد. اگر مورد غیرطبیعی پیدا کردید، واشر را جایگزین کنید. همان‌‌طور که در مورد واشرهای نمدی اقدام کردید، با یک قلم‌‌موی نرم و محلول مناسب آن‌‌ها را تمیز کنید. واشرهای فلزی را ببینید تا مطمئن شوید زنگار یا اعوجاجی نداشته باشند. همه قطعات را خشک کنید تا محلولی باقی نمانده باشد.

حالا باید خیلی دقت کنید. سازنده چرخ ممکن است از روغن یا گریس برای مجموعه کلاچ الیاف کربنی استفاده کرده باشد. اگر کلاچ حاوی گریس بود، هنگام سرهم کردن واشرها از گریس استفاده کنید. به نقشه قطعات چرخ که توسط سازنده ارائه شده نگاهی بیندازید. معمولا به شما می‌‌گوید که کجا روغن و کجا گریس بزنید. می‌‌توانید از گریس مخصوص چرخ استفاده کنید وگرنه گریس‌‌های معتبر خودرو نیز مناسب هستند.

فراموش نکنید!

فارغ از نوعِ کلاچ، تمیز کردن قرقره را فراموش نکنید. مقداری محلول تمیزکننده به کار ببرید، دستمال بکشید و آن را خشک کنید. حتی می‌‌توانید یاتاقان کمان نخ‌‌گیر و دست‌‌گیره چرخ را نیز روغن‌‌کاری کنید. به هر حال در مقابل وسوسه باز کردن چرخ مقاومت کنید تا با چرخ‌‌دنده‌‌ها و یاتاقان‌‌ها درگیر نشوید. اگر چرخ به نرمی کار می‌‌کند پس همه چیز مرتب است. ماهیگیران زیادی هنگام باز کردن قطعات داخلی چرخ به مشکل برمی‌‌خورند، پس این کار را به روزی موکول کنید که واقعا نیاز باشد. در ضمن چکاندن یکی دو قطره روغن بر روی محور اصلی (شَفت) پیش از جا انداختن قرقره ضرری ندارد.

اگر تمایل به دیدن راهنمای تصویری دارید، می‌‌توانید فیلم زیر را مشاهده بفرمایید.

پس از بستن مجموعه کلاچ، آن را به درستی تنظیم کنید. برای کاهش احتمال پارگی نخ، وضعیت کلاچ را در حدود ۳۰% قدرت تحمل نخ قرار دهید.

منبع: cadencefishing.com