چگونه لگام یا کلاچ چرخ را تنظیم کنیم

سیستم کلاچ چرخ (Drag) بدین منظور طراحی شده تا به شما اجازه دهد مقدار مقاومتی را که یک ماهی هنگام کشیدن نخ حس می‌‌کند تنظیم نمایید. هرچه کلاچ سفت‌‌تر باشد ماهی مقاومت بیشتری حس خواهد کرد. شما باید کلاچ را به اندازه کافی سفت نمایید تا هنگام مبارزه با ماهی، آن را خسته کنید. اما نه خیلی سفت که نخ شما زیر فشار پاره شود.

یکی از مهم‌‌ترین مواردی که در مورد لوازم ماهیگیری باید رعایت شود، تناسب بین چوب، چرخ و نخ ماهیگیری است. به عنوان مثال، اگر نخ شما قوی‌‌تر از چوب انتخاب شود مجبور خواهید بود که کلاچ چرخ را بر اساس توان چوب تنظیم کنید نه نخ. به طور حتم شما پاره شدن نخ را به شکستن چوب ترجیح می‌‌دهید!

دقیق‌‌ترین روش برای تنظیم کلاچ چرخ نیاز به یک ترازو دارد. می‌‌توانید از ترازوی فنری یا دیجیتالی استفاده کنید.

کلاچ چرخ باید حدود ۲۵% قدرت نخی که استفاده می‌‌کنید تنظیم گردد. قدرت پارگی نخ در واحد کیلوگرم یا پوند است که باید بر روی قرقره یا بسته‌‌بندی آن به وضوح نوشته شده باشد.

تنظیم درست کلاچ = قدرت پارگی نخ ÷ ۴

به عنوان نمونه، اگر از نخ ۸ کیلوگرمی استفاده می‌‌کنید کلاچ چرخ شما باید برای ۲ کیلوگرم تنظیم شود.

برای تنظیم کلاچ چرخ به این ترتیب عمل می‌‌کنیم:

1. چرخ را بر روی چوب خود ببندید. نخ چرخ را از همه حلقه‌‌های چوب عبور دهید.
2. سرِ نخ را به قلاب ترازو گره بزنید.
3. چوب را در زاویه ۴۵ درجه نگه دارید.
4. ترازو را به سمت پایین بکشید. زمانی که کلاچ شروع به لغزش می‌‌کند عدد روی ترازو را بخوانید.
5. کلاچ را به گونه‌‌ای تنظیم کنید تا در مقدار درستی با توجه به قدرت نخ شما، اسپول آغاز به حرکت نماید. در چرخ‌‌های اسپینینگ، سیستم کلاچ معمولا در بالای چرخ قرار دارد (Front Drag)، اگرچه ممکن است گاهی در سمت پایین چرخ تعبیه شده باشد (Rear Drag).

روش ترازو دقیق‌‌ترین روش برای تنظیم کلاچ چرخ شما است. شما می‌‌توانید مانند بسیاری از ماهیگیران برای تنظیم کلاچ از احساس خود استفاده کنید. ولی خیلی از این ماهیگیران کلاچ خود را بسیار سفت یا بسیار شُل تنظیم می‌‌کنند که به از دست رفتن ماهی منجر می‌‌شود.

پس از یک یا دو بار تنظیم به روش ترازو، شما احتمالا خواهید توانست با حس کردن و کشیدن نخ با دست خود تنظیم درستی برای آن نخ مشخص انجام دهید. اگر نخ خود را تعویض کردید به کمک ترازو دوباره تنظیمات دقیق را از نو انجام دهید.

اگر پس از محاسبه عدد تنظیم کلاچ و هنگام انجام آزمون ترازو متوجه شدید که چوب شما بیش از حد خم شده و زیر فشار زیادی است، یعنی نخ شما قوی‌‌تر از چوب بوده و کلاچ باید در حدی که چوب شما بیش از حد خم نشود تنظیم گردد. کار عاقلانه این است که یا چوب قوی‌‌تری انتخاب کنیم یا نخی ضعیف‌‌تر؛ این تصمیم باید متناسب با ماهی هدف شما گرفته شود.

چرخ‌‌ها نیز مشخصه‌‌ای به نام حداکثر توان کلاچ (Max. Drag) دارند که معمولا این عدد در کاتالوگ آنها موجود است. البته این عدد بیشتر در چرخ‌‌های بزرگ و آب‌‌شور اهمیت پیدا می‌‌کند که با ماهیان قدرتمندی روبرو هستیم. این عدد بیشترین نیرویی را که کلاچ چرخ می‌‌تواند در سفت‌‌ترین حالت تحمل می‌‌کند نشان می‌‌دهد و اگر نیرویی بیش از آن بر نخ وارد شود کلاچ شروع به لغزیدن می‌‌کند. اگر محاسبات شما عددی بزرگتر از حداکثر قدرت کلاچ را نشان داد یا باید چرخ قوی‌‌تری به کار بگیرید و یا نخی ضعیف‌‌تر.

این محاسبات با فرض به کارگیری نخ‌‌های نایلونی بوده که حالت ارتجاعی دارند. نخ‌‌های بافته (Braid) تقریبا بدون خاصیت کشسانی هستند و قطر کمتری دارند. کیفیت آنها اجازه می‌‌دهد تا احساس بهتری از نوک زدن ماهی و تقه زدن داشته باشیم ولی باعث می‌‌شود که نخ در برابر حملات شدید ناگهانی آسیب پذیر گردد. بنابر این باید کلاچ را کمی شل‌‌تر تنظیم کنیم. در این حالت بهتر است کلاچ چرخ حدود ۱۵% قدرت نخ تنظیم گردد.

در این مقاله سعی کردیم کلیاتی از روش درست تنظیم کلاچ چرخ را آموزش دهیم. به طور یقین علاوه بر این موارد، نکات دیگری در خصوص تنظیم کلاچ وجود دارد که در این مقاله نمی‌‌گنجد و شما به مرور زمان و با کسب تجربه آنها را فرا خواهید گرفت. تنظیم چند باره کلاچ هنگام مبارزه، سفت‌‌تر کردن کلاچ در مکان‌‌های پُر گیر و یا چگونگی خنک کردن کلاچ در مبارزات طولانی نمونه‌‌هایی از این نکات هستند.

منبع:  www.fishingnoob.com