صید اردک‌‌ماهی – بخش دوم: ماهی را بگیر

این دومین قسمت از مقاله دو قسمتی صید اردک‌‌ماهی است که به همه نکات پایه‌‌ای در صید این ماهی می‌‌پردازد. این دو قسمت به شناخت بهترِ اردک‌‌ماهی کمک می‌‌کنند و بهترین روش‌‌های صید این ماهی را نیز آموزش می‌‌دهند.

این حمله به سبک کلاسیکِ اردک‌‌ماهی انجام شد: من در حال کشیدن پشه سنگین خودم به سمت پشت قایق موتوری دوستم بودم. سپس انگشتانم اولین ضربه را در نخ احساس کردند. نخ را محکم کشیدم و چوب را بالا بردم تا قلاب در دهان ماهی بنشیند. گیر دادن قلاب در دهان ماهی با یک تقه، حرکتی ضروری برای صید این ماهی است.

حرکت اولیه ماهی باعث شد تا نخِ فلای و حتی چندین متر از نخِ پشتیبان (بکینگ) باز شود. کای (دوستم) قایق را به سمت آب‌‌های عمیق‌‌تر هدایت کرد تا از گیر کردن لابلای علف‌‌های زیر آب در امان باشیم. هر زمان که ماهی خودش را به ما نشان می‌‌داد با قدرت به عمق آب برمی‌‌گشت و ناپدید می‌‌شد. در همین مدت زمان ۵ دقیقه‌‌ای احساس می‌‌کردم دمای هوا ۱۵ درجه بالا رفته است. دسته چوپ پنبه‌‌ای چوب ماهیگیری من از عرق خیس شده بود اما هنوز از تسلیم شدنِ ماهی خبری نبود.

«اونجاست»

کای با انگشتش به نخ سبزرنگِ فلای اشاره کرد که درون آب ناپدید می‌‌شد. هر بار که ماهی مسیر خودش را تغییر می‌‌داد، درخششی در آب دیده می‌‌شد. پس از دقایقی طولانی ماهی بزرگ به قایق آورده شد.

ماهی که از نبرد خسته شده بود آرام ماند و من قلاب را از فک بالایی آن آزاد کردم. با قراردادن ماهی در آب و حرکت آب در آبشش‌‌های قرمز رنگش در زیر پوست زیتونی رنگ، ماهی را احیا می‌‌کردم. هنگام رهاسازی، ماهی دمی زد و با خیس کردن صورتم، راهش را ادامه داد. وقتی به خانه رسیدیم براساس طول و دور شکمِ آن ماهی، وزنش را حدود ۸ کیلوگرم برآورد کردیم!

اردک‌ماهی به روش فلای نیز قابل صید است.

نمونه‌‌های به این درشتی و بزرگ‌‌تر، آرزوی هر جوینده اردک‌‌ماهی است اما به طور معمول ماهی‌‌هایی با وزن ۱ تا ۳ کیلوگرم صید می‌‌شوند. حتی صید چنین اندازه‌‌هایی نیز در روش‌‌های اسپینینگ و فلای، ماهیگیری ورزشی فوق‌‌العاده‌‌ای را برای شما فراهم می‌‌کند. اردک‌‌ماهی‌‌ها در برخی مناطق، گونه مناسبی برای ماهیگیری غیرورزشی هستند و گوشتی سفیدرنگ با حالت ورقه ورقه دارند. به هرحال ماهیگیری برای گونه‌‌های اردک‌‌ماهی شمالی چه برای صید ورزشی و چه برای خوردن، شامل دو قسمت می‌‌شود: انداختن قلاب در زیستگاه مناسب و جذب کردن اردک‌‌ماهی با طعمه و روش مناسب.

اردک‌‌ماهیان شکارچیانی ماهر در کمین و استتار می‌‌باشند. بیشترین اردک‌‌ماهی‌‌ها در مناطقی از دریاچه‌‌ها صید می‌‌شوند که پوشش گیاهی زیرآبی یا شناور روی آب وجود دارد. بسترهای علفی جاذب اردک‌‌ماهیان هستند جایی که طعمه شما می‌‌تواند کمی بالاتر از علف‌‌های متراکم یا لابه‌‌لای خزه‌‌های کم‌‌پشت عبور کند. در بهار و اوایل تابستان، روی پوشش‌‌های گیاهی آب‌‌های کم‌‌عمق تمرکز کنید. اردک‌‌ماهی‌‌ها در اواسط بهار تقریبا در همه جا یافت می‌‌شوند و به سمت آب‌‌های گرم‌‌تر در کناره‌‌های کم‌‌عمق و امتداد لبه‌‌ها حرکت می‌‌کنند. تقابل با یک اردک‌‌ماهی در آب‌‌های کم‌‌عمق، غالبا نبردی پُرسر و صدا و پرشور به ماهیگیر هدیه می‌‌دهد. با افزایش دمای هوا، اردک‌‌ماهی‌‌ها به دنبال آب‌‌های خنک تر و عمیق‌‌تر می‌‌روند، اما در این حالت نیز همچنان به توده‌‌های گیاهان آبزی علاقه‌‌مند هستند.

توده‌‌های صخره‌‌ای، اسکله‌‌ها و درختانی که در آب غرق شده‌‌اند، مکان‌‌های مورد علاقه بچه‌‌ماهی‌‌ها و دیگر طعمه‌‌ها  هستند که محل استقرار اردک‌‌ماهیان نیز محسوب می‌‌شوند. دمای بالاتر آب در میانه تابستان، اردک‌‌ماهی‌‌ها را به آب‌‌های عمیق‌‌تر هدایت می‌‌کند اما همچنان مکان‌‌هایی با شکارهای فراوان را دوست دارند. در این زمان لبه‌‌های بین آب‌‌های عمیق و کم‌‌عمق (پله‌‌های بستر آب)، می‌‌توانند بهترین نتیجه را برای شما داشته باشد.

اردک‌ماهیان علاقه شدیدی به استتار در توده‌های علفی و دیگر ساختارهای زیر آب دارند.

نقشه‌‌های دیجیتالی یا کاغذی بسترِ دریاچه‌‌ها که عمق را نشان می‌‌دهند، می‌‌تواند به میزان زیادی زمان تجسس شما را در مکان‌‌های ناآشنا کاهش دهند. آنها آن پله‌‌های جادویی را نشان می‌‌دهند که در آنجا عمق آب ناگهانی از یکی دو متر به چندین متر افزایش می‌‌یابد و همچنین مناطق کم‌‌عمق مناسب برای ماهیگیری در فصل بهار را مشخص می‌‌کنند.

اردک‌‌ماهی‌‌ها را می‌‌توان در وسط یک دریاچه نیز صید کرد اما بیشترِ آنها در سمت خطوط ساحلی پرسه می‌‌زنند. خلیج‌‌های پهن و فرورفتگی‌‌های کوچک در دریاچه، از پاتوق‌‌های اصلی اردک‌‌ماهیان هستند. در دریاچه‌‌های با کناره‌‌های ساحلی یکنواخت‌‌تر، می‌‌توانید بستر شیب‌‌دار با توده گیاهی یا پوشش‌‌های دیگر، نقاط خاص و پشته‌‌ها و ساختارهای زیر آبی را جستجو کنید.

اردک‌‌ماهی‌‌ها به انواع متعددی از طعمه‌‌های طبیعی و مصنوعی واکنش نشان می‌‌دهند اما بگذارید اول در باره ارتباط بین دندان‌‌های وحشتناک آنها و نخ ماهیگیری شما صحبت کنیم. این دندان‌‌های اره‌‌ای بدون هیچ زحمتی، اغلب نخ‌‌های نایلونی (مونو) را می‌‌برند. ساده‌‌ترین پادزهر استفاده از پیش‌‌نخ (لیدر) سیمی است که بسیار رایج می‌‌باشد. با این‌‌حال استفاده از یک تکه سیم باعث می‌‌شود که پشه‌‌های مصنوعی بزرگ هنگام پرتاب، سنگین‌‌تر از قبل شوند. بهتر است از نازک‌‌نخِ آب‌‌شور (Bite Tippet) بهره ببرید. یک نازک‌‌نخِ آب‌‌شور استاندارد حدود ۳۰ سانتی‌‌متر نخ فلوروکربن قوی است (من معمولا از نخ ۵۰ پوندی استفاده می‌‌کنم) که پس از پیش‌‌نخ اصلی، مستقیما به پشه متصل می‌‌شود. اردک‌‌ماهی به‌‌ندرت می‌‌توانند چنین نخ فلوروکربن سنگینی را با دندان پاره کند، هرچند لازم است که پس از هر صید، این نخ را بازبینی و در صورت نیاز تعویض کنید.

در صورت لزوم برای آزاد کردن قلاب از دهان اردک‌ماهی، از انبرک‌‌های بلند و دهان بازکن استفاده کنید.

این دندان‌‌های تیز همچنین تهدیدی برای انگشت‌‌های دستِ شما هستند. یک‌‌بار که جوانی بی‌‌تجربه بودم برای خارج کردن قلاب، ناخواسته دستم را در دهان این ماهی گذاشتم. ماهی دهانش را بست، خودبه‌‌خود دستم را بیرون کشیدم ودچار خراش‌‌های بلند و خونینی شدم. پس اگر لازم شد از انبرک‌‌های بلند و یا دهان بازکن استفاده نمایید تا از دندان‌‌های خطرناک اردک‌‌ماهی در امان بمانید.

ماهیگیرانی که به روش اسپینینگ کار می‌‌کنند گزینه‌‌های بی‌‌شماری را برای طعمه‌‌های فریبنده خود دارند، اما پرک‌‌ها (اسپینر) و قاشقک‌‌های سنگینی که ماهیگیران قدیمی پرتاب می‌‌کردند همچنان مرگ‌‌بار هستند. اولین اردک‌‌ماهیِ خودم را با یک قاشقک چهار سانتی قرمز و سفیدرنگ، مدل دِیردَویل (Daredevil) گرفتم. هنوز بعد از گذشت چهار دهه، یکی از بهترین طمعه‌‌هایم است. پرک‌‌ها و طعمه‌‌پرک‌‌های بزرگ نیز قاتل این گرگ‌‌های آبزی هستند. اردک‌‌ماهیان علاوه بر دیدن، طعمه‌‌ها را از طریق لرزش هم شناسایی می‌‌کنند که باعث می‌‌شود پولک‌‌های چرخان یک پرک عملا مانند یک زنگِ اعلانِ غذا عمل کنند. ماهی‌‌نماهای جنبشی امروزی نیز طعمه‌‌های کارامدی هستند. افراد محلی اغلب از رنگ‌‌های مورد علاقه خود استفاده می‌‌کنند ولی رنگ‌‌های زرد، سبزِ فسفری، سفید و قرمز برای شروع ماهیگیری عالی هستند، اگرچه قراردادن طعمه در نزدیکی ماهی از رنگ آن بسیار مهم‌‌تر است.

صید اردک‌‌ماهی به روش فلای، در قرن بیستم واقعا ناشناخته بود. امروزه ثابت شده که ماهیان شکارچی حریص به روش فلای نیز قابل صید هستند. اما افسانه‌‌ها همچنان فراوان است. آیا برای گرفتن یک اردک‌‌ماهی به پشه‌‌های مصنوعی بزرگ‌‌تر از ۲۵ سانتی‌‌متر نیاز خواهید داشت؟ جواب منفی است. من تعداد زیادی اردک‌‌ماهی با پشه‌‌های ماهی‌‌مانند ۷ سانتی‌‌متری صید کرده‌‌ام. این فکر همیشه خوب است که از رایج‌‌ترین منبع غذایی اردک‌‌ماهی در آن آب تقلید کنید اما این ماهی‌‌ها به ماهیگیرانی که الگو‌‌ها و رنگ‌‌های مختلفی را می‌‌آزمایند، پاداش شایسته‌‌ای می‌‌دهند.

پشه یا طعمه مصنوعی باشد، نکته طلایی برای گرفتن اردک‌‌ماهی ارائه طعمه در عمق مناسب و جستجوی مساحت بیشتری از آب است. هنگام کار با طعمه یا پشه مصنوعی بهتر است از عمق کم شروع کرده و سپس به لایه‌‌های عمیق‌‌تر آب بروید. چشمان اردک‌‌ماهی دید واضحی از طعمه‌‌های بالا سرشان دارد اما دید خوبی در زیر نخواهد داشت. اگر تلاش در لایه بالایی آب نتیجه‌‌بخش نبود اجازه دهید تا طعمه کمی در آب فرو برود و سپس آن را بکشید. برای دست‌‌یابی به یک عمق ثابت می‌‌توانید از روش شمارش (Count-down) استفاده نمایید. اگر به یک نقطه پرتاب می‌‌کنید، طعمه را در عمق‌‌های مختلفی به حرکت درآورید. همین‌‌طور سرعت‌‌های متفاوت کششِ طعمه را امتحان نمایید، زیرا ممکن است اردک‌‌ماهی با یک سرعتی تحریک شود اما نسبت به سرعت‌‌های دیگر  بی‌‌تفاوت باشد.

اردک‌ماهی دیدِ بسیارخوبی از بالای سرِ خود دارد.

«همه چیز را نمی‌‌شود پیش‌‌بینی کرد»، این پند را همیشه به یاد داشته باشید. بسیار اتفاق می‌‌افتد که در لحظه بیرون کشیدن طعمه از آب، اردک‌‌ماهی به آن حمله می‌‌کند. یک بار هنگامی که پرک در حال خروج از سطح آب در نزدیکی خودم بود، یک اردک‌‌ماهی ۳ کیلویی به آن حمله کرد. ماهی در هوا به قلاب گیر کرد و ۳۰ سانتی‌‌متر بیشتر با نوک چوب فاصله نداشت. آنها علاقه شدیدی به دنبال کردن طعمه پیش از حمله دارند بنابراین تا خروج کامل طعمه از آب، بازی را تمام شده ندانید. این فکر خیلی خوبی است که در کنار قایق یک حرکت هشتِ انگلیسی (∞) انجام دهیم تا مطمئن شویم یک اردک‌‌ماهی طعمه را تا آنجا تعقیب کرده است یا نه.

حرکت طعمه به شکل ∞ در نزدیکی قایق که معمولا برای صید ماهی ماسکی انجام می‌شود.

ماهیگیری اردک‌‌ماهی در فصل پاییز به پایان نمی‌‌رسد. آنها اهداف خوبی برای ماهیگیری زمستانه هستند، به خصوص در اوایل زمستان که اغلب در آب‌‌های کم‌‌عمق یافت می‌‌شوند و هنوز فعالانه شکار می‌‌کنند. خیلی از این مفاهیمی که گفته شد در اینجا نیز قابل اجرا هستند.

اگر هنوز بخش اول مقاله را نخوانده‌اید، اینجا را ببینید.

نوشته: جک بالارد (Jack Ballard) – جولای ۲۰۱۹
ترجمه: جعفر جهانی
ویرایش فنی-نگارشی: نوید عباسی کهن