آیا از طعمه مصنوعی مناسبی استفاده می‌‌کنیم؟

قاشقک‌‌ها، ماهی‌‌نماهای روآبی و زیرآبی، پرک‌‌ها، جیگ‌‌ها، طعمه‌‌پرک‌‌ها، پاپرها، کششی‌‌ها و … ؛ طـعمه‌‌های مـصنـوعی (لور) بی‌‌شماری برای صید ماهیان شکارچی در بازار وجود دارد که انتخاب گزینه مناسب می‌‌تواند کابوسی برای هر ماهیگیر تازه‌‌کاری در ماهیگیری با طعمه‌‌های مصنوعی باشد. در این مقاله هر چیزی را که در مورد این گونه طعمه‌‌ها و چگونگی عملکرد آنها می‌‌دانیم، برای شما شرح می‌‌دهیم.

در این مقاله در مورد رنگ طعمه‌‌ها وارد جزییات نمی‌‌شویم چون موضوعی است که بر اساس شرایط هر روز متغیر بوده و هرگز عبارتی با عنوان «بهترین رنگ» وجود ندارد. اگر چنین چیزی بود همه طعمه‌‌ها به آن رنگ ساخته می‌‌شد! در عوض در این مقاله، به طور مفصل توضیح خواهیم داد که هنگام خرید طعمه‌‌های مصنوعی برای صید اردک ماهی، سوف، ماهی سفید رودخانه‌‌ای و یا سوف حاجی طرخان، دنبال چه چیزی باید باشیم.

[ در ادامه این مقاله، به جای عبارت طعمه مصنوعی از واژه لور استفاده می‌‌کنیم. ]

لورهای اصلی می‌‌توانند به پنج گروه متفاوت دسته‌‌بندی شوند: ماهی‌نماها (Plug/Crankbait)، پرک‌‌ها (Spinner)، کششی‌‌ها (Jerkbait)، طعمه پرک‌‌ها  (Spinnerbait) و ژله‌‌ای‌‌ها (Shad/Soft plastic). و هر گروه نیز شامل مشتقات بسیاری است. به عنوان مثال ماهی نماها دارای انواع شناور، پایین رو، چند تکه و شیرجه‌‌رو هستند.

در ادامه همه انواع را به صورت کامل شرح خواهیم داد که چگونه عمل می‌‌کنند و همچنین نشان خواهیم داد که هر کدام را چگونه باید حرکت دهید تا بیشترین تاثیر را داشته باشند.

انتخاب ماهی‌نما (Plug/Crankbait)

ماهی‌نماها می‌‌توانند به شکل بدنه یک‌‌پارچه یا چند تکه (Jointed) خریداری شوند. آنها حرکت یکسانی دارند ولی متوجه خواهید شد که لورهای چند تکه جنب و جوش شدیدتری در آب دارند و می‌‌توانند ماهیان بیشتری را جلب کنند.

بیشتر ماهی‌نماها دارای یک لب (Lip) فلزی یا پلاستیکی هستند که در جلوی سر آنها قرار دارد. این لب‌‌ها طراحی شده‌‌اند تا ماهی‌نمای شناور (Floating) را وادار کنند هنگام کشیده شدن تا عمقی مشخص شیرجه بزند و یا اطمینان می‌‌دهند که ماهی‌نمای پایین‌رو (Sinking) عمق خود را هنگام جمع شدن یا ترولینگ از پشت یک قایق حفظ می‌‌کند.

برخی ماهی‌نماها لب ندارند. این‌‌ها ماهی‌نماهای شناوری هستند که به منظور صید ماهی در سطوح بالایی آب طراحی شده‌‌اند چون توانایی شیرجه (Dive) چندانی ندارند و معمولا در حد چند سانتی‌‌متر است. این طعمه‌‌ها برای صید تابستانه اردک‌ماهی بسیار مناسب هستند.

زاویه لب تعیین می‌‌کند که ماهی‌نمای شناور چه مقدار شیرجه خواهد زد. اگر لور لبی بلند و رو به جلو داشته باشد به سرعت شیرجه زده و برای حرکت در عمقی حدود ۳ متر یا حتی بیشتر طراحی شده است. این لورها در زمستان عالی هستند زمانی که ماهیان شکارچی در عمق فرو خواهند شد.

اگر لور شناوری دیدید که لبی رو به پایین دارد آن در عمق کمی شنا کرده و حداکثر تا حدود نیم متر شیرجه خواهد زد.

لب‌‌هایی وجود دارند که با زاویه ۴۵ درجه نسبت به بدنه ماهی‌نما نصب شده‌‌اند و منجر به شیرجه تا عمق حدود ۲ متر می‌‌شوند. بنابر این همه عمق‌‌های آب می‌‌تواند با چندین ماهی‌نمای شناور شیرجه رو که زاویه لب متفاوتی دارند پوشش داده شود.

لب‌‌های ماهی‌نماها بسیار متنوع هستند. ماهی‌نمای بالایی یک لب بلند و تقریبا افقی دارد که منجر به شیرجه خیلی تند تا اعماق زیاد می‌‌شود. ماهی‌نمای پایینی دارای یک لب رو به پایین است که باعث می‌‌شود فقط تا عمق حدود یک متر شیرجه بزند. یک ترکیب خوب از الگوهای گوناگون لب تضمین می‌‌کند که شما می‌‌توانید لایه‌‌های مختلف آب را پوشش دهید.

ماهی‌نماهای پایین‌رو (سینک) به فرو رفتن در عمق آب ادامه می‌‌دهند تا زمانی که شما شروع به جمع کردن آنها نمایید. اگر این لورها بدون لب باشند به سادگی و مستقیم به سطح آب می‌‌آیند ولی نیروی مقاومتی آب در برابر لب، لور را به سمت پایین فشار می‌‌دهد.

نتیجه برآیند تلاش برای کشیدن لور به سطح و نیروی فشاری آب بر روی لب، لور را مجبور می‌‌کند تا در خطی مستقیم حرکت نماید. فقط هنگامی که لور به ماهیگیر نزدیک می‌‌شود شروع به بالا آمدن می‌‌کند چون کشش رو به بالای ناشی از جمع کردن نخ بر نیروی رو به پایین روی لب ماهی نما غلبه می‌‌کند.

این تصویر نشان می‌‌دهد که یک ماهی‌نمای شناور چگونه زیر آب عمل می‌‌کند. زمانی که نخ را جمع می‌‌کنید به عمقی که با زاویه لب تعیین شده است شیرجه می‌‌زند و زمانی که دست از جمع کردن می‌‌کشید دوباره به سمت بالا شناور می‌‌شود. به سادگی این روش را تکرار کنید تا طرحی زیگزاگی درون آب بسازید.

ماهی‌نماهای پایین‌رو می‌‌توانند با کمی دقت در هر عمقی به کار گرفته شوند. آن چه که شما باید انجام دهید شمارش (Count down) آنها است. به محض برخورد لور با سطح آب، شمارش را آغاز کنید و با رسیدن به عدد دو، نخستین جمع کردن نخ را انجام دهید. در پرتاب بعدی در همان نقطه، تا عد چهار بشمارید سپس شروع به کشیدن لور نمایید. اگر آب به اندازه کافی عمیق است این کار را تکرار نمایید ولی این بار تا عدد شش بشمارید.

با این کار مطمئن می‌‌شوید که طعمه شما در سطوح مختلف آب حرکت می‌‌کند و شانس شما برای کشیدن لور درست از پهلوی یک ماهی شکارچی بسیار افزایش می‌‌یابد.

برخی ماهی‌نماها از نوع چند تکه (Jointed) هستند. آنها دقیقا همان کاری را که در بالا شرح داده شد انجام می‌‌دهند با این تفاوت که هنگام شنا در آب پیچ و تاب خاصی می‌‌خورند. به دلیل این جاذبه و رقص اضافه، آنها لورهای بسیار محبوبی هستند.

برتری‌‌های پرک‌‌ها و قاشقک‌‌ها (Spinner & Spoon)

این‌‌ها لورهای بسیار ساده‌‌ای هستند که در همه فصول سال قابل استفاده می‌‌باشند. ماهیگیری و کار کردن با آنها آسان است و فقط باید آنها را در آب بچرخانید.

چون از فلز ساخته شده‌‌اند به سرعت در آب فرو می‌‌روند پس شما باید آنها را از لحظه برخورد با آب شمارش کنید تا مطمئن شوید که در عمق مورد نظر حرکت خواهند کرد. هنگامی که طعمه به عمق مطلوب شما رسید باید شروع به جمع کردن پیوسته نمایید.

همین که پرک حرکت را آغاز کند به دور خود خواهد چرخید و مجموعه‌‌ای از انعکاس و درخشش را تولید می‌‌کنند، چون پولک فلزی درخشان و رنگی آن نیز چرخش می‌‌کند. این درخشش‌‌ها موجب جلب ماهیان شکارچی می‌‌شود.

ماهیگیری با لورهای کششی (Jerkbait)

یک دهه پیش لورهای کششی از دسترس بسیاری از ماهیگیران خارج بود چون آنها به شدت نیازمند چوب‌‌های قدرتمند و تخصصی بودند که فقط برای ماهیگیری با این طعمه‌ها خوب بودند، و همچنین لیدرهای (پیش‌نخ) فوق العاده قوی با توان بیش از ۱۰۰lb (صد پوند یا ۴۵ کیلوگرم)، نخ‌‌های اصلی بافته ۱۰۰ پوندی و چرخ‌‌های وینچ نیرومند. امروزه همه چیز دگرگون شده و خوشبختانه هر ماهیگیری می‌‌تواند از نسل جدید ریز طعمه‌‌های کششی (micro jerkbait) موجود در بازار استفاده نماید.

در سال‌‌های گذشته لورهای کششی وزنی بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ گرم و قیمتی حدود ۲۵ پوند داشتند. اما اکنون شما می‌‌توانید لورهای کششی خیلی کوچک‌تری که وزنی برابر بیشتر ماهی‌نماها دارند بخرید و هزینه‌‌ای کمتر از ۱۰ پوند پرداخت نمایید که بسیار عالی است.

این تصویر نمونه‌‌هایی از لورهای کششی (جِرک) را نشان می‌‌دهد. در سمت چپ، نسلی تازه از ریز کششی‌‌ها و در سمت راست، طعمه کششی‌‌های اصیل را داریم که ممکن است وزنی بیش از ۲۰۰ گرم داشته باشند.

این لورها ماهیان بی‌‌شماری را صید می‌‌کنند و این چیزی جز یک واقعیت نیست. علت این است که این لورها در یک خط یا سطح مستقیم به سمت چوب شما بر نمی‌‌گردند بلکه به اطراف، بالا و پایین به تندی حرکت می‌‌کنند و حتی گاهی به دور خود چرخیده و پشتک می‌‌زنند. آنها واقعا جالب هستند.

برای وادار کردن این لورها به چنین عملکردی تصادفی، به روشی کاملا متفاوت نیازمند هستید. آنها به جای کشیده شدن عادی، باید با ضربه‌‌های کوتاه و ناگهانی چوب تکان داده شوند. چوب باید به تندی به سمت پایین تکان داده شود تا لور را به سمت جلو بکشد، سپس ماهیگیر مجبور است تا چوب را بالا بیاورد و مقداری از نخ را جمع کند و پس از آن دوباره چوب را به پایین تکان دهد.

نتایج می‌‌تواند شگفت‌انگیز باشد. به شما شدیدا توصیه می‌‌کنیم که این ریز طعمه‌‌های کششی فوق العاده را امتحان کنید.

شما نیاز دارید تا از یک نخ اصلی بافته (Braid) استفاده کنید چون نخ‌‌های نایلونی حالت کِششی دارند و مقداری از حرکت تولید شده با ضربه نوک چوب به پایین را جذب می‌‌کنند.

این تصویر عملکرد لورهای کششی را در زیر آب نشان می‌‌دهد. برخی از این لورها پایین‌‌رو و برخی دیگر شناور هستند ولی هر دو نوع باید به یک شکل کشیده شوند که شامل ضربه زدن ناگهانی نوک چوب به سمت پایین می‌‌شود. این کار باعث می‌‌شود که لور تقریبا به همه طرف و به تندی پیش برود.

ماهیگیری میان خزه‌‌ها با طعمه‌پرک‌‌ها (Spinnerbait)

این لورهای هفتی شکل با قلاب‌‌های به سمت داخل خود به طرز شگفت‌آوری ماهی‌‌ها را به دام می‌‌اندازند. این طعمه‌‌ها کاملا خاص هستند چون ماهیگیران کمی از آنها استفاده می‌‌کنند، احتمالا به علت شکل عجیب و ندانستن این موضوع که چقدر می‌‌توانند موثر واقع شوند.

اما طعمه‌پرک‌‌ها طعمه‌‌های بسیار خوبی هستند چون می‌‌توانند به نقاطی برسند که دیگر لورها نمی‌‌توانند. به دلیل قلاب رو به داخل، آنها توانایی حرکت در نزدیکی و معمولا از میان ریشه گیاهان آبی و خزه‌‌ها را دارند و در واقع پوشش گیاهی را کنار می‌‌زنند. همچنین در زمستان وقتی که اردک‌ماهی کف خواب می‌‌شود و در نزدیکی علف‌‌ها می‌‌ماند، این لورها می‌‌توانند واقعا مفید باشند.

برای به کارگیری درست آنها، شما نیازمند استفاده از روش شمارش هستید (قبلا شرح داده شد) تا مطمئن شوید که لور در عمق مطلوب حرکت می‌‌کند. هنگامی که به شکل یکنواخت در آب کشیده شوند، می‌‌چرخند و چون پولک متصل به بدنه هر نوری را که در بستر آب باشد جذب و منعکس می‌‌کند خواهند درخشید.

در این تصویر چگونگی حرکت طعمه‌پرک‌‌ها در زیر آب نشان داده شده است. آنها باید تا بستر آب شمارش شوند و سپس به صورت یکنواخت با مکث‌‌های گاه و بی‌‌گاه کشیده شوند تا از میان هر گونه علف کف آبی عبور کنند.

جستجوی بستر آب با ماهی‌‌های ژله‌‌ای تک قلاب (Shad)

ماهی‌‌های ژله‌ای تک قلاب (پشت قلاب‌دار) از دنیای ماهیگیری دریایی زاده شده‌‌اند و ماهیگیران زیادی را طرف‌دار خود کرده‌‌اند. در حقیقت زمانی که یک ماهیگیر مشتاق به اثرگذاری و زنده بودن این طعمه‌‌های ساده لاستیکی و لرزان پی ببرد، دیگر برایش دشوار خواهد بود تا به لورهای قدیمی خود برگردد.

بیشتر این طعمه‌‌ها از دو بخش ساخته شده‌‌اند، یک بدنه لاستیکی انعطاف پذیر و یک سر وزن‌‌دار که دارای قلابی بلند و قوی است.

یک گلچین نمونه از ماهی‌‌های ژله‌‌ای تک قلاب. می‌‌توانید سرهای فلزی و سنگین، تک قلاب بزرگ که از پشت ماهی بیرون زده و بدنه‌‌های رنگارنگ لاستیکی را ببینید. چون قلاب رو به بالا باقی می‌‌ماند شما می‌‌توانید این طعمه‌‌ها را بر روی کف آب حرکت دهید، با دانستن این موضوع که به خزه‌‌ها گیر نخواهند کرد.

 این طعمه‌‌ها می‌‌توانند به شکل کامل با سر وزنی و تک قلاب در بدنه خریداری شوند و یا می‌‌توانید آنها را جداگانه تهیه نمایید که فکر خوبی است چون بیشتر قلاب‌‌ها عمری طولانی‌‌تر از بدنه پلاستیکی دارند که ممکن است به سرعت با دندان‌‌های اردک ماهی از بین برود.

وقتی به شکلی درست سر هم شوند قلاب باید از بالای بدنه پلاستیکی خارج شود تا لور بتواند با قلابی رو به بالا و دور از گیرِ خزه‌‌ها، بر روی بستر بنشیند. این حالت باعث می‌‌شود تا لورها برای جست و خیز کردن بر روی کف آب عالی باشند و آشوب فراوان و حتی ابر کوچکی از گِل کفِ دریاچه یا رودخانه را در آنجا بر پا نمایند که همین توجه شکارچیان نزدیک را جلب خواهد کرد.

به همین دلیل این لورها در فصل سرد زمستان، زمانی که اردک ماهیان نزدیک بستر آب می‌‌مانند بسیار عالی خواهند بود.

شـَتک زدن روی آب با پاپِرها (Popper)

در تابستان و پاییز هنگامی که گاهی اردک ماهی‌‌ها در نزدیکی علف‌‌های روی آب به سر می‌‌برند، شما می‌‌توانید از پاپرها بهترین استفاده را ببرید. این لورهای کوچک به گونه‌‌ای طراحی شده‌‌اند تا اردک ماهیان نزدیک سطح آب را جذب نمایند.

آنها لورهای لوله مانندی هستند که به شدت خاصیت شناوری دارند. لبی برای شیرجه زدن ندارند ولی ممکن است یک بینی مسطح یا گود و یا حتی تیغه پروانه‌‌ای در دُم خود داشته باشند. همه این ویژگی‌‌ها برای تولید هر چه بیشتر آشوب و صدا در سطح آب طراحی شده‌‌اند.

فلسفه کاری پاپرها تولید هرچه بیشتر سر و صدا است. بدین منظور ابتدا لور باید پرتاب و نخ شما صاف شود، سپس تقه‌‌های تند و کوتاه نوک چوب موجب حرکت سریع چند ده سانتی‌‌متری لور به سمت جلو می‌‌گردد که شتک فوق العاده‌‌ای روی آب تولید خواهد کرد. همین چلپ و چلوپ‌‌ها باعث جلب توجه اردک‌ماهی خواهد شد.

نخ‌‌های بافته به دلیل نداشتن خاصیت کشسانی با پاپرها بهترین عملکرد را دارند که هر نوع حرکتی بر روی چوب را به طور مستقیم به لور منتقل می‌‌کنند و باعث می‌‌شوند تا شدیدتر از حالتی که از نخ‌‌های نایلونی استفاده می‌‌شود حرکت کنند.

انواع بسیار متنوعی از این لورهای روآبی وجود دارد، برخی مانند قورباغه و یا موش هستند در صورتی که برخی نیز به ماهی می‌‌مانند. هنگامی که در فصل تابستان به دنبال صید اردک‌ماهی هستید، آنها قطعا ارزش امتحان شدن را دارند طوری که حمله‌‌های ماهی می‌‌تواند انفجاری باشد!

این تصویر چگونگی ماهیگیری با یک پاپر را نشان می‌‌دهد. پس از پرتاب بهتر است بگذارید تا پاپر چند ثانیه‌‌ای شناور بماند و اجازه دهید هر اردک‌ماهی نزدیکی به صدای برخورد اولیه واکنش دهد. آنها باید با تقه‌‌های کوتاه و ناگهانی چوب کشیده شوند تا بیشترین تلاطم را بر روی سطح آب به وجود آورند.

نکاتی طلایی برای افزایش کارایی لورها

قلاب‌‌های زنگ زده را جایگزین کنید

اگر قلاب‌‌های لور شما زنگ زده، اقدام به تعویض آنها نمایید. از حلقه فنری استفاده کنید و با احتیاط قلاب سه‌شاخ زنگ زده را خارج کنید. آن را با قلاب سه‌شاخ نو و تیزی به اندازه قلاب پیشین جایگزین کنید.

قاشقک‌‌های خود را براق کنید 

همه قاشقک‌‌ها و پرک‌‌ها برای جلب توجه ماهی، بر انعکاس نور با چرخش پولک خود تکیه می‌‌کنند بنابر این شما باید از تمیز و براق بودن طعمه خود پیش از بستن آن به سیم بکسل و پرتاب کردن اطمینان داشته باشید.

از سیم بکسل استفاده کنید

برای صید ماهی سوف و سفید رودخانه‌‌ای نیازی به استفاده از سیم بکسل ندارید ولی بدون سیم بکسل، یک اردک‌ماهی می‌‌تواند به آسانی نخ شما را پاره کرده و لور شما را با خود ببرد. بهتر است بجای افسوس خوردن، مطمئن ماهیگیری کنید.

لورها را جداگانه انبار کنید

وقتی لورها را در یک قسمت مشترک جعبه نگه‌داری کنید می‌‌توانند به سادگی در هم پیچیده شوند. پس یک جعبه چند قسمتی تهیه کنید و یا لورهای خود را به دور لبه یک سطل آویزان کنید تا دچار چنین دردسری نشوید.

لور صدادار (Rattler) را امتحان کنید

هنگام ماهیگیری در آب‌‌های تیره و یا خیلی عمیق، ماهیان شکارچی نمی‌‌توانند نزدیک شدن لور شما را بینند ولی با استفاده از یک لور که ساچمه‌‌های صداداری درون بدنه خود دارد و یا اتصال جغجغه‌‌ای بر روی سیم بکسل، ماهی پیش از آن که لور را ببینند صدای آن را از دور خواهد شنید.

 خارهای قلاب را بخوابانید

بسیاری از لورها دارای قلاب‌‌های سه شاخ کلفتی هستند که خارهای بزرگی دارند. خارج کردن این قلاب‌‌ها از دهان ماهی می‌‌تواند بسیار دشوار باشد، بنابر این خارهای قلاب را با یک انبردست قوی بخوابانید.

قلاب سوم لور را بیرون آورید

از دهان ماهی بیرون کشیدن لورهایی که دارای سه عدد قلاب سه‌‌شاخ هستند می‌‌تواند مانند یک کابوس باشد، پس چرا نزدیک‌‌ترین قلاب به سرِ لور را بر نداریم؟ اردک‌ماهی از پشت به لورها حمله می‌‌کند پس قلاب جلویی تقریبا اضافی خواهد بود!

اندازه چندان مهم نیست

شما برای صید اردک‌ماهی بزرگ، همیشه به لورهای بزرگی نیاز ندارید. در صورتی که لور شما به درستی در آب حرکت داده شود، شما موفق به صید خواهید بود و این ارتباط چندانی به اندازه طعمه است. همه آن چیزی که شما نیاز دارید اعتماد به کارکرد لوری است که به سیم بکسل خود وصل کرده‌‌اید.

.

منبع: www.anglingtimes.co.uk

ترجمه: نوید عباسی کهن