معرفی حشرات استون‌‌فلای در ماهیگیری فلای و‌ چارت آنها

بعد از برگشتن از ماهیگیری به خانه‌ متوجه شدم‌ حشره بسیار بزرگی از گونه‌‌های استون‌‌فلای (Stonefly) وارد کیف ماهیگیریم شده و آن‌ استون‌‌فلای را من‌ ماه‌‌ها در جعبه فلای باکس خود نگه داشتم تا به فکر تحقیق بیشتر درباره این‌ حشره افتادم.

استون‌‌فلای‌‌ها یکی از سه دسته اصلی حشرات در رودها‌ هستند و مهم‌‌ترین خوراک ماهی قزل آلا می‌‌باشد. استون‌‌فلای در ماهیگیری شما بسیار تاثیرگذار هست، مخصوصا زمانی که این حشره در حال هچ هست شما باید از آن الگو استفاده کنید!

نیمف حشره استون‌‌فلای علاقه شدیدی به زندگی در آب‌‌های بسیار شفاف و سرد پُر از اکسیژن دارد و تمام وقت خود را صرف حرکت در آب‌‌های با جریان سریع و تندآب‌‌های سنگلاخی می‌‌کند. یکی از دلایل علاقه نیمف استون‌‌فلای‌‌ها به جریانات تندِ آب این‌ هست که حرکت آشفته آب باعث مخلوط شدن راحت اکسیژن با آب می‌‌شود و این نیمف‌‌ها علاقه زیادی به آب‌‌های پر اکسیژن دارند.

سنگ‌های گرد و صاف کنار و درون آب، نشان‌‌گر آب بسیار تمیز و سرد پر اکسیژن‌ هستند. اگر شما این سنگ‌های کنار آب را کنار بزنید و زیر آنها را نگاه کنید متوجه حضور دو یا سه نیمف استون‌‌فلای خواهید شد.

دارا آشتین:

«رودخونه‌‌هایی که استون‌‌فلای داره، ماهیگیرها می‌‌تونند همیشه نیمف استون‌‌فلای رو تو کار استفاده کنند چون همیشه این حشره در آب هست. آب‌‌های پر جریان بهترین نقاط برای نیمفینگ استون‌‌فلای هست.»

استون‌‌فلای‌‌ها دگرگونی ناقصی دارند زیرا مرحله پیوپا (Pupa) یا همان شفیرگی را ندارند و بعد از تبدیل تخم به نیمف و بعد اِمرجر (Emerger)، مستقیما به حشره کامل تبدیل می شوند.

برای تبدیل اِمرجرها به حشرات کامل، آنها به روی سطح آب نمی‌‌آیند بلکه با خزیدن و رسیدن به عمق کمِ‌ آب از آب‌‌ها بیرون‌ می‌‌آیند. معمولا خروج استون‌‌فلای‌‌ها از آب در اواخر بعد از ظهر آغاز می‌‌شود.

زمان ظهور استون‌‌فلای‌‌ها در گونه‌‌های مختلف متفاوت است. ممکن است ظهور بعضی گونه‌‌ها از اوایل ماه فوریه آغاز شده و تا بهار ادامه داشته باشد. اما برخی از استون‌‌فلای‌‌ها در اواخر ماه آگوست ظاهر می‌‌شوند. ظهور گونه‌‌های مختلف استون‌‌فلای بستگی به عواملی مانند افزایش دمای آب، میزان نور و گرما دارد.

در اکثر مواقع نیمف استون‌‌فلای در کف آب و لا به لای سنگ‌‌ها پنهان شده و به راحتی در دسترس تغذیه ماهی‌‌های قزل آلا قرار ندارد. ولی برخی مواقع نیز این نیمف‌‌ها از سنگ‌‌ها آزاد شده و چون شناگران بسیار ضعیفی هستند مسافتی طولانی با جریان آب حرکت‌ می‌‌کنند و راحت شکار می‌‌شوند.

گاهی هم نیمف‌‌ها شروع به حرکت و رفتن به پایین دست رودخانه می‌‌کنند که در این‌ هنگام نیز بسیار راحت در تیررس قزل آلاها قرار می‌‌گیرند و از این رو یک منبع غذایی بسیاری عالی برای آنها محسوب می‌‌شوند.

استون‌‌فلای‌‌‌‌هایی ‌که قصد حرکت و جا به جایی به پایین دست رودخانه را دارند معمولا یک ساعت قبل و بعد از غروب آفتاب این‌ کار را انجام می‌‌دهند، زمانی که ماه کامل هست.

استون‌‌فلای‌‌‌‌های بالغ پرنده‌‌های بسیار ضعیفی هستند که با یک وزش باد راحت به درون آب سقوط می‌‌کنند. در کل خیلی از استون‌‌فلای‌‌‌‌های نر با این که بال دارند قادر به پرواز نیستند و بیشتر کنار آب حرکت‌ می‌‌کنند و یا از روی سطح آب جا به جا می‌‌شوند.

استون‌‌فلای‌‌‌‌های بالغ جفت‌گیری خود را خارج از آب روی شاخه و برگ درختان یا سنگ‌‌های کنار آب انجام‌ می‌‌دهند. ماده باردار برای رها کردن ‌تخم‌‌ها به روی سطح آب پرش می‌‌کند و با شنا کردن و رفتن به آب، سعی در آزاد کردن‌ تخم‌‌ها از کیسه خود به درون آب دارد که شکار بسیار لذیذی برای قزل آلاهای بسیار بزرگ ‌است.

ما در استان برتیش کلمبیا ۱۳۱ گونه از استون‌‌فلای‌‌‌‌ها را داریم‌ اما همه این‌ گونه‌‌ها دارای اهمیت بافت در ماهیگیری فلای نیستند و فقط ۶ گونه آنها برای بافت پشه استفاده می‌‌شود.

۱- Golden Stonefly
۲- Salmonfly
۳- Stripetail
۴- Sally
۵- Skwala
۶- Snowfly

۱-Golden Stonefly

استون‌‌فلای طلایی (گُلدن) مهم‌‌‌ترین‌ هچ در بین استون‌‌فلایها را دارد هم‌ از نظر سایز و هم تعداد. ما در استان برتیش کلمبیا پنج‌ گونه از استون‌‌فلایهای طلایی را داریم که از خانواده پِرلیا (Perliae) هستند.

این‌ پنج گونه از نظر اندازه و ظاهر بسیار شبیه به هم‌ هستند فقط در فصل‌‌های متفاوت با رفتارهای متفاوت ظهور می‌‌کنند.

نیمف‌‌های استون‌‌فلای طلایی به رنگ برنزه با خال‌‌های قهوه‌‌ای تیره در پشت و طول آنها تا ۴۰‌ میلی‌‌متر می‌‌رسد. در اواخر تابستان اغلب نیمف‌‌های استون‌‌فلای در تندآب‌‌های سنگلاخی، رنگ زرد تا کرم پیدا می‌‌کنند. نیمف‌‌های استون‌‌فلای در اوایل صبح و با گذشت زمان سخت‌‌تر می شوند و رنگ آنها به قهوه‌‌ای مایل به قرمز تغییر می‌‌کند.

اِمرجرهای استون‌‌فلای‌‌های طلایی تا دو سال در آب زندگی می‌‌کنند و بسته به نوع استون‌‌فلای از اوایل ماه مِه تا ماه‌‌های جولای، ژوئن و آگوست ظاهر می‌‌شوند و این حضور طولانی باعث می‌‌شود حشره کامل استون‌‌فلای طلایی در بیشتر فصل‌‌های ماهیگیری وجود داشته باشد.پشه‌‌های کامل استون‌‌فلای از نیمه روز تا عصر فعال هستند.

نیمف و حشره کامل استون‌‌فلای روی قلاب‌‌های با ساق ۳x در سایزهای بین ۶ تا ۸ بافته می‌‌شود.

ما ورژن‌‌های زیادی از الگوی بافت استون‌‌فلای طلایی داریم. پشه‌‌های بالغ را با پترن‌‌هایی مثل اِستیمولِیتور زرد (Yellow stimulator)، سوفا پیلو (Sofa pillow) و فوم بادی درای بزرگ (Large foam-body dry) شبیه‌‌سازی و مورد استفاده قرار می‌‌دهند.

۲- Salmonfly

این استون‌‌فلای برای این که در مرحله حشره کامل دارای رنگ صورتی مایل به قرمز است (همانند رنگ‌ شکم و سینه قزل آلا)، با عنوان سالموفلای نامیده می‌‌شود. در مقابل نیمف‌‌های این حشره به رنگ‌های خاکستری تیره تا سیاه و به طول ۵ سانتی‌‌متر رشد می‌‌کنند.

آنها به دلیل سایز بزرگ‌ یکی از مهم‌‌‌ترین‌ حشرات هستند! ما در استان برتیش کلمبیا ۴ گونه از این نوع استون‌‌فلای داریم‌ که همگی به نام سالموفلای شناخته‌‌ می‌‌شوند.

نیمف این چهار گونه بسیار شبیه هم هستند و به یک‌ شکل رفتار می‌‌کنند. نیمف‌‌های سالموفلای به مدت سه سال در جریان‌‌های آب، سنگ‌‌ها و صخره‌‌ها زندگی می‌‌کنند. در سال چهارم با اوج در ماه مِه، نیمف‌‌ها از آب خارج‌‌ شده و به حشرات کامل تبدیل می‌‌شوند و تخم‌گذاری می‌‌کنند.

در بعضی از آب‌‌های سرد شمالی استان برتیش کلمبیا امکان دارد تا دو سال طول بکشد تا تخم‌‌ها وارد چرخ رشد شوند و متعاقبا چرخه زندگی این‌ گونه از سالموفلای به پنج سال برسد.

نیمف و ‌حشره کامل روی قلاب‌‌های سایز بین ‌۶ تا ۸ با پایه قلاب ۳x بافته می‌‌شود.

طرح بافت‌ نیمف‌‌های سالموفلای به رنگ‌ تیره مشکی می‌‌باشد و در شبیه‌‌سازی حشره کامل از اِستیمولِیتور نارنجی (Orange stimulator) و  سوفا پیلو استفاده می‌‌شود. پترن ‌حشره کامل و نیمف‌‌ها در تمام ‌طول سال کارایی دارند.

۳- Stripetail (Yellow Sally)

ما در استان برتیش کلمبیای کانادا ۱۲ گونه اِسترایپ‌‌تِیل (Stripetail) داریم. نیمف‌‌های اِسترایپ‌‌تِیل دارای سه نوار قهوه‌‌ای تیره زیر شکم‌ خود و رنگ تیره در پشت خود هستند.

این حشرات به نام لیتِل یِلو اِستون (Little Yellowstone) نیز نامیده‌ می‌‌شوند زیرا نیمف این حشره دارای رنگ زرد روشن در زیر شکم است. حشرات بالغ به نام یِلو سالی (Yellow Sally) شناخته می‌‌شوند زیرا بیشتر آنها دارای رنگ زرد روشن، بعضی در انتها دارای رنگ قرمز روشن و برخی نیز دارای رنگ زیتونی تا قهوه‌‌ای روشن هستند.

اِسترایپ‌‌تِیل‌‌ها بزرگ‌‌ترین عضو از خانواده استون‌‌فلای‌‌های کوچک هستند و در اینجا هنگام تبدیل به حشره کامل به سواحل کنار رودخانه مهاجرت می‌‌کنند. چرخه زندگی آنها یک سال طول می‌‌کشد.

اوج هچ این‌ حشرات اوایل ماه ژوئن بوده و امکان دارد تا اوایل ماه آوریل در مناطق جنوبی و ارتفاعات پایین استان شروع شود. هچ این‌ حشرات در بهار و تابستان، تا ماه آگوست ادامه دارد.

طول نیمف و حشره کامل اِسترایپ‌‌تِیل‌‌ها معمولا در نرها ۱۰ میلی‌‌متر و در ماده‌‌ها تا ۱۵ میلی‌‌متر متغیر است. این‌ حشرات معمولا روی قلاب‌‌های طول ۲x سایز ۱۴ بافته می‌‌شوند.

۴- Lime Sally

لایم‌‌سالی‌‌ها (Lime Sally) شناخته شده‌‌ترین گروه از خانواده‌‌ای به نام کلوروپرلیدا (Chloroperlidae) هستند و در استان برتیش کلمبیا شامل ۲۷‌ گونه می‌‌شود.

نیمف و حشره کامل لایم‌‌سالی به طول ۸ میلی‌‌متر رشد می‌‌کند و با ظاهری رنگی به همراه سایه‌‌های قهوه‌‌ای و زیتونی رنگ هستند.

این نیمف‌‌های کوچک غالبا در قسمت خروشان (دریف) رودخانه‌‌ معلق هستند و در این زمان‌ ماهی‌‌ها از آنها تغذیه می‌‌کنند.

اندازه نیمف لایم‌‌سالی‌‌ها به اندازه نیمف می‌‌فلای‌‌ها است برای همین در هنگام هچ این‌ حشرات می‌‌توانیم‌ از نیمف می‌‌فلای‌‌ها استفاده کنیم. حشرات کامل لایم‌‌سالی‌‌ کوچک و باریک به رنگ‌‌های سبز لیمویی، زرد و زیتونی هستند. بیشتر توجه‌‌ها بر روی رنگ سبز لیمویی این حشره است احتمالا چون چنین رنگ سبز روشنی بسیار متمایز از دیگر رنگ‌‌ها بوده  و ماهی معمولا آن را از دست نمی‌‌دهد.

پیدایش ایمرجرهای حشره لایم‌‌سالی در استان برتیش کلمبیا در اوایل ماه جولای است اما ممکن‌ هست تا اوایل ماه آوریل در ارتفاعات‌ پایین‌‌تر و در شمال استان نیز دیده شوند. ما حشرات سالی را به راحتی می‌‌توانیم در قسمت‌‌هایی از رودخانه که‌ گیاهان رشد می‌‌کنند پیدا کنیم.

حشرات سالی به دلیل بدن باریک و کوچک روی قلاب‌‌های سایز بین ۱۶ تا ۱۸ بافته‌‌ می‌‌شوند.

۵- Skwala Stonefly

حشرات استون‌‌فلای اسکوالا (Skwala) متعلق به خانواده پرلودیدا (Perlodidae) هستند و هچ بسیار قوی در خیلی از رودخانه‌‌های مانتانا (Montana) را دارند.

این حشرات در استان برتیش کلمبیا هچ قوی ندارند ولی در ماه‌‌های آوریل و مِه، نمونه‌‌هایی از الگوی این‌ حشرات را در ماهیگیری استفاده می‌‌کنند.

نیمف و حشره کامل اسکوالاها در نرها تا ۲۰‌ میلی‌‌متر و در ماده‌‌ها تا ۲۵ میلی‌‌متر رشد می‌‌کنند. نیمف و حشرات کامل استون‌‌فلای اسکوالا روی قلاب‌‌های به طول ۳x در سایزهای ۸ تا ۱۰ بافته‌‌ می‌‌شود.

نیمف‌‌های این حشره به رنگ‌های قهوه‌‌ای تیره تا زرد خاکستری با نوارهای زرد بین بخش‌‌های شکمی وجود دارد. در قسمت شکمی مخصوصا ناحیه سینه، نیمف‌‌ها به رنگ‌ زرد روشن‌ تا نارنجی-طلایی رنگ ‌هستند.

حشرات بالغ اسکوالااز نظر شکل، اندازه و رنگ‌ شبیه به نیمف‌‌ها هستند. استفاده از رنگ زرد و زیتونی می‌‌تواند بافت خوبی برای حشرات بزرگ‌‌سال باشد.

۶- Snowfly (Winterstone)

حشرات اِسنوفلای (Snowfly) جزو خانواده کاپنیدا (Capniidae) هستند. چون این‌ حشراتِ کوچک و سیاه در ماه‌‌های زمستان بین دسامبر تا مارس ظاهر می‌‌شوند اغلب نادیده گرفته می‌‌شوند. چون این ‌حشرات اکثرا در برف‌‌ها مشاهده می‌‌شوند آنها را اِسنوفلای (حشره برفی) می‌‌نامند.

ماهیگیران‌ ونکوور و جزیره ونکوور زمانی که در زمستان برفی به دنبال ماهی کات‌‌تروت (Cutthroat) هستند حتما این ‌حشرات را در برف‌‌ها دیده‌‌اند.

این ‌حشرات روی قلاب‌‌های سایز ۱۶ تا ۱۸ بافته‌‌ می‌‌شوند.

دارا آشتین:

«معمولا نیمف استون‌‌فلای به عنوان دراپر استفاده میشه. یکی از تکنیک‌‌های خوب در نیمف اینه که یک نیمف استون‌‌فلای با دراپ‌‌شات استفاده بشه، یعنی انتهای تیپت به نسبت سرعت آب، چند تا سرب میکرو شات (ساچمه‌‌ای ریز) بسته بشه و حدود ۶٠ سانت بالاترش یک دراپر ٢٠ سانتی نیمف استون‌‌فلای. نیازی نیست خود نیمف سنگین باشه.»