پرسش و پاسخ (شماره ۱۴۶)

کامل‌ترین پاسخ را آقای حمزه سندرایی گفتند که به صورت خلاصه خواهید خواند.

«بِیت‌رانر (Baitrunner) در میان اکثر ماهیگیران کشورمان به اشتباه به نوعی ریسه اطلاق می‌شود حال آن که بیت‌رانر به نوعی چرخ ماهیگیری گفته می‌شود و آن نوع ریسه که ماهیگیران ایرانی به نام بیت‌رانر می شناسند در حقیقت Running Rig یا همان ریسه متحرک نامیده می‌شود.

بیت‌رانر نوعی چرخ ماهیگیری است که جلسات طولانی مدت صید کپور را بدون دغدغه ساخت. این چرخ اولین بار در سال ۱۹۸۷ به وسیله شرکت شیمانو ابداع و ثبت گردید. سایر شرکت‌ها نیز در این مدت اقدام به کپی‌برداری و تقلید از این محصول با درجات موفقیت مختلفی نموده‌اند. محصولاتی که توسط شرکت‌های دیگر به این نام عرضه می‌شوند در حقیقت چرخ‌های اسپول آزاد (Free Spool) هستند نه بیت‌رانر.

هر چرخ بیت‌رانر از ۱۲۰ قطعه ساخته می‌شود تا یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین انقلاب‌های اخیر در صید کپور را رقم بزند. این نوع چرخ ماهیگیر را قادر می‌سازد تا چوب‌هایش را بدون نگرانی از کشیده شدن به داخل آب توسط ماهی بزرگ نصب کند و همچنین هر کپوری که طعمه او را بر می‌دارد بدون احساس کوچک‌ترین مقاومتی از سوی چرخ، نخ را به آزادی باز کند. اما این چرخ چگونه کار می‌کند؟

چرخ‌های دارای اسپول ثابت به وسیله یک کلاچ که در جلو یا قسمت پشتی بدنه چرخ قرار دارد کنترل می‌شوند. این کلاچ به ماهیگیر این امکان را می‌دهد که کشش را طوری تنظیم کند که یک ماهی بزرگ بدون در هم شکستن چوب یا پاره کردن اتصالات ریسه نخ را از اسپول باز نماید. بیت‌رانر علاوه بر کلاچ‌های متداول دارای یک کلاچ اضافی است که اجازه می‌دهد نخ به آزادی رها گردد اما با کوچک‌ترین جمع کردن یا ضربه به سوییچ بیت‌رانر ، کلاچ کمکی از خط خارج شده و کلاچ اصلی وارد عمل می‌شود.

چه مزایایی دارد؟ وقتی چوب‌ها را روی پایه قرار داده‌ایم و به بازرها متصلند، بیت‌رانر اجازه می‌دهد تا زمانی که ماهی طعمه را برداشته یا به قلاب افتاده نخ به صورت اسپول آزاد از چرخ باز شود. اگر نخ به آزادی از چرخ باز نشود ممکن است ماهی چوب را به داخل آب بکشد یا نخ را پاره کند. با چرخاندن دسته چرخ یا زدن اهرم بیت‌رانر ، کشش اولیه به طور اتوماتیک برقرار می‌شود تا از فرار ماهی جلوگیری کند.

محل قرار گرفتن بیت‌رانر در شکل‌ها مشخص است. در صورتی که در محلی پر از مانع ماهیگیری می‌کنیم میتوانیم برای جلوگیری از فرار ماهی به سوی موانع و گیر کردن نخ، بیت‌رانر را از مدار خارج نماییم.

برای بهره‌برداری درست از این شیوه، بهتر است ماهیگیر تا زمان اطمینان از برداشته شدن طعمه توسط ماهی به چوب و چرخ دست نزند. با استفاده از پایه‌های افقی چوب (پود)، می‌توان از این نوع چرخ استفاده نمود. زمانی که ماهیگیر برای ضربه وارد آوردن عجله می‌کند فقط کافی است دسته چرخ را ربع دور بچرخاند تا بیت‌رانر خودش ضربه را به ماهی وارد آورد. و بعد از این کلاچ اصلی چرخ وارد عمل می‌شود تا به ماهیگیر امکان بازی کردن و خسته کردن ماهی را بدهد. اگر عملکرد شما هنگام غیر فعال کردن بیت رانر صحیح نباشد نخ به طرز وحشتناکی از اسپول باز شده و بین اولین حلقه چوب و چرخ به هم خواهد پیچید که اصطلاحا به این حالت نخ لانه پرنده (Bird nest) می‌گوییم. [برگرفته از وبلاگ طبیعت و ماهیگیری]»

در ادامه فیلم آموزشی در همین باره مشاهده کنید.