نام این ماهی چیست؟
دوستان زیادی نام ماهی را به درستی گفتند (لای ماهی) ولی آقایان حامد روشن و خلیل حسینی پاسخ کاملتری دادند.
این ماهی در زبان انگلیسی Tench نامیده میشود. در شمال کشور بیشتر به نامهای «تیلخوس» و «صابونی» نیز معروف است.
هدف اصلی از طرح این پرسش آگاهی یافتن شما عزیزان از خطر انقراض این ماهی در کشور بود. متاسفانه الان فقط در بخشهای بسیار محدودی از شمال کشور وجود دارد. اگر این ماهی را صید کردید حتما آن را رها کنید.
? حامد روشن:
لایماهی در دریای خزر پراکنش داشته و جزو خانواده کپورماهیان است. در شمال ایران به آن نازی، چشم قرمز، صابونی، تیلخوس نیز گفته میشود.
نام علمی: Tinca Tinca
ردهبندی بالاتر: Tinca
دارای دندانهای حلقی یک ردیفی با فرمول ۴-۵ میباشد. حداکثر طول و وزن در این ماهی به ترتیب، ۶۳ سانتیمتر و ۱۶۰۰ گرم (میانگین ۲۰ سانتی متر و ۱۱۰ گرم) میباشد. بدن این ماهی ضخیم و تا حدی گرد و از دو پهلو کمی فشرده است. خط جانبی کامل و بدن از فلسهای ریزی پوشیده شده است. دهان کوچک و فوقانی و دور همه بالهها گرد است. میان باله دمی فرورفتگی کمی وجود دارد. ساقه دمی کوتاه و کلفت بوده و بدن از ماده لزجی پوشیده شده است. باله دمی آنها حالت چنگالی ندارد. چشمها قرمز رنگ است. یک جفت سبیلک کوتاه دارد. رنگ بدن در طرفین سبز زیتونی با جلوهای طلایی و بالهها به رنگ تیره است.
لای ماهی همه چیز خوار نبوده و از کفزیان، نوزاد حشرات، نوزاد نرمتنان و کرم قرمز تغذیه میکند.
در ۳ تا ۴ سالگی بالغ میشود. تعداد تخمها در این ماهی ۳۰۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰۰ عدد است. این ماهی پس از ۳ سال به وزن ۰٫۵ کیلوگرم میرسد و دارای خواب زمستانی است. ماهی نر از سن دو سالگی که طولی برابر با ۱۲ سانتی متر دارد به علت طویل بودن باله شکمی و تعداد زیاد شعاعها، از ماهی ماده تمیز داده میشود.
لای ماهی در عمق دریاچهها و رودخانههایی که دارای جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی باشد، زندگی میکند. پراکندگی و انتشار لای ماهی در آبها حتی شامل آبهای لبشور و از طرفی تا رودخانههایی به ارتفاع ۱۶۰۰۰ متر نیز میباشد.
لای ماهی در روز خود را از نور مخفی میکند و با شروع شب برای تغذیه فعال میشود. این ماهی پس از جستجو و یافتن آبزیان کفزی شامل لارو حشرات و نرمتنانی که در درون لجن خود را مخفی کردهاند، از آنها تغذیه میکند. زمان تخمریزی بر حسب دمای آب بین ماههای اردیبهشت تا تیر است. دمای مناسب آب برای تخمریزی ۱۹ تا ۲۰ درجه سانتیگراد میباشد.
ماهیان بالغ قبل از تخمریزی به صورت دسته جمعی، در کنار ساحل شنا میکنند. طول مدت تخمریزی ۱٫۵ تا ۲ ماه است و تخمها در هر هفته ریخته میشوند. هنگامی که ماهی ماده تقریبا ۵۰۰ گرم وزن دارد، تعداد تخمها حدود ۳۰۰۰۰۰ عدد است. لاروها در دوران آرامش با طول تقریبی ۵-۴ میلیمتر دارای غده چسبناکی در سر میباشند که توسط این غده، تا زمانی که ذخیره غذایی در کیسه زرده موجود است، خود را به گیاهان آبزی میچسبانند. با اینکه رشد لای ماهی از ماهی کپور کمتر است، به علت جاری شدن سموم کشاورزی و فاضلابها به رودخانهها، متاسفانه این ماهی نسلش در حال انقراض است و اگر تدبیری اندیشه نشود طولی نخواهد کشید که آثاری از این ماهی زیبا پیدا نخواهد بود.


























